روانشناس۲۰
آخرین مطالب
امکانات وب
اصطلاح آزمونهای فرافکن در سال 1939 توسط فرانک روان شناس آمریکایی برای اولین بار در روان شناسی مورد استفاده قرار گرفت. او در تعریف آزمونهای فرافکن چنین می نویسد: آزمونهای فرافکن یکی از روشهای مطالعه شخصیت است که در آن آزمودنی با یک موقعیت روبرو می شود و برحسب معنایی که این موقعیت برای او دارد و مطابق با آنچه در جریان پاسخگویی به این موقعیت احساس می کند، از خود واکنش نشان می دهد.
ویژگیهای آزمونهای فرافکن:
عدم وجود پاسخهای درست یا غلط برای محرکها:
این ویژگی آزمودنی را برای همکاری بیشتر در پاسخگویی به سئوالات تشویق می کند.
وجود ابهام در محرکها:
این ویژگی از ایجاد تغییر در روش پاسخگویی به سئوالات در طول اجرای آزمون جلوگیری می کند.
داشتن اختیار کامل در ارائه پاسخهای دلخواه:
سبب می شود که آزمودنی با روشهای مختلف به بیان درون و فرآیندهای شخصیتی خود بپردازد.
وجود محرکهای عادی و بهنجار بیش از جنبه های دفاعی و نابهنجار:
این ویژگی آزمودنی را به پاسخگویی نسبت به محرکهای مبهم وامی دارد.
قبل از بیان طبقه بندی آزمونهای فرافکن بهتر است اشاره ای کوتاه به طبقه بندی آزمونهای شخصیت داشته باشیم. طبقه بندی های متعددی از آزمونهای شخصیت به عمل آمده است.
آزمونهای شخصیت را می توان به دو گروه بزرگ تقسیم کرد:
1- آزمونهای تحلیلی:
در آزمونهای تحلیلی فرض براینست که شخصیت از عناصر متعددی تشکیل شده است و هر یک از این عناصر جنبه های کم و بیش مستقل شخصیت را آشکار می سازند.
در این آزمونها، غالباً عناصر شخصیت را به صورت قراردادی تجربه می کنند و بیشتر از روشهایی چون مشاهده، مصاحبه، جامعه سنجی، مقیاسهای درجه بندی و پرسشنامه ها استفاده می کنند.
2- آزمونهای فرافکن یا ترکیبی
در آزمونهای فرافکن فرض براینست که شخصیت پدیده ای پویا است و دائماً در حال کنش متقابل با محیط می باشد. این آزمونها برمفهوم وحدت روان تکیه دارند و شخصیت را به صورت یک واحد کل در نظر می گیرند.
طبقه بندی آزمونهای فرافکن:
برای آزمونهای فرافکن براساس دیدگاههای مختلف طبقه بندی های متعددی پیشنهاد شده است که یکی از آنها تقسیم بندی آنها به دو گروه طبقه بندیهای ظاهری و طبقه بندیهای عملی است.
1- طبقه بندی های ظاهری: گروهی با توجه به وضع ظاهری- انگیزه ای که در تهیه آنها به کار رفته، یا شیوه نمره گذاری آزمونها- آنها را طبقه بندی کرده اید. یکی از بارزترین این تقسیم بندی ها روشی است که آیزنک پیشنهاد کرده است.
طبقه بندی آزمونهای فرافکنی از نظر آیزنک
آیزنک آزمونهای فرافکن را به چهار دسته زیر تقسیم می کند:
· آزمونهای کامل کردنی
· آزمونهای تفسیری
· آزمونهای تولیدی (ایجادی)
· آزمونهای مشاهده ای
2- طبقه بندی های عملی: گروهی دیگر از روان شناسان آزمونهای فرافکن را براساس هدف و کار آنها طبقه بندی کرده اند و تشخیص یا تحقق یا درمان را ملاک تقسیم بندی قرار داده اند. یکی از معتبرترین آنها طبقه بندی فرانک می باشد.
طبقه بندی آزمونهای فرافکن از نظر فرانک
فرانک آزمونهای فرافکن را به پنج دسته تقسیم کرده است:
· روشهای سازمانی: آزمودنی به نظم و شکل دهی مواد و مصالحی می پردازد که فاقد سازمان و شکل منظمی هستند.
مانند آزمون رورشاخ، آزمون ابرهای ویلیام اشترن و آزمون درک سه بعدی آلن.
· روشهای ساختمانی: آزمودنی با کمک مواد و مصالح معین و مشخص ساختمانهای وسیع تری را می سازد.
مانند آزمون دهکده آرتوس و آزمون H.T.P (درخت، خانه و شخص) و آزمون موزائیکها.
· روشهای تفسیری: آزمودنی موقعیت یا سازمانی را که دارای معنا و مفهوم عاطفی است تفسیر می نماید.
· روشهای تخلیه ای: آزمودنی تحت تأثیر انگیزه خاصی، عکس العمل هیجانی از خود بروز میدهد.
· روشهای انکساری: شخصیت آزمودنی را از طریق انحرافیکه در یک وسیله ارتباطی و قرار دادی اجتماعی ظاهر می شود بررسی می کنند مانند زبان، خط، حرکات بدنی و نقاشی آزاد.
آزمونهای جملات ناتمام:
با توجه به دو نوع طبقه بندی که شرح داده شد. آزمونهای جملات ناتمام که محور اصلی بحث ما می باشد، در طبقه بندی های ظاهری، جزو آزمونهای کامل کردنی و در طبقه بندی های عملی در زمره روشهای تفسیری قرار دارند.
مروری بر تاریخچه آزمونهای تکمیل جملات ناتمام:
اولین آزمون تکمیل جملات ناتمام در سال 1930 توسط تندلر ساخته شد. از آن تاریخ به بعد انواع و اقسام متعددی از این آزمونها توسط متخصصان تهیه گردیده که آزمونهای زیر جزئی از آنها می باشد:
آزمونهای جملات ناتمام راد(1)، لورج (2)، تورندایک(3)، شور(4)، ویلر(5)، هیدرث(6)، استین (7)، راتر(8)، ویلرمن (9) و ساکس و لوی (10)
روش اجرای آزمونهای جملات ناتمام:
در این نوع آزمونها معمولاً لیستی را که شامل تعدادی جمله ناتمام می باشد به آزمودنی داده و از او می خواهند هر چه سریعتر اولین کلمه یا جمله ای را که بعد از خواندن عبارت ناقص به نظرش می رسد بدون کوچکترین دخل و تصرف یادداشت کند. بهتر است پس از پاسخگویی آزمودنی به جملات، مصاحبه ای با توجه به پاسخهای ارائه شده انجام گیرد تا نظر آزمودنی نسبت به پاسخهایش روشن شود.
در آزمونهای جملات ناتمام، قسمت ارائه شده در آزمون را که جزئی از کل می باشد، انگیزه نخستین یا محرک فراخوان می گویند و قسمتی را که آزمودنی با توجه به نقص موجود تکمیل می کند جزء تکمیل شده یا پاسخ فرافکنی شده می نامند.
ویژگی های آزمونهای جملات ناتمام:
آزمونهای جملات ناتمام جزو آزمونهای "مداد کاغذی" محسوب می شوند.
اجرای آنها هم به صورت فردی و هم به صورت گروهی عملی است.
غالباً به شیوه زمان آزاد اجرا می شوند ولی تعدادی آنها را با محدودیت زمانی اجرا می کنند.
معمولاً جزء ارائه شده به طریقی انتخاب می شود که پاسخهای متعددی را در ذهن آزمودنی ایجاد کند.
اکثراً به عنوان مکمل برای یافته های آزمونهای دیگر استفاده می شوند.
با توجه به تعداد آنها، اساس نظری همه آنها یکی است.
تفسیر آزمونهای جملات ناتمام:
نتایج استخراج شده از آزمونها، جملات ناتمام را به دو روش کمی و کیفی مورد بررسی قرار می دهند.
الف- روش ارزیابی کمی:
در بررسی کمی نمره گذاری براساس روشهای خاصی که برای هر یک از آنها توسط سازنده آزمون پیشنهاد شده است انجام می گیرد.
در این نوع بررسی تجربه آزمونگر در اجرای آزمون از اهمیت خاصی برخوردار است.
تأکید می شود که در اجرای هر یک از آزمونهای جملات ناتمام باید به دستورالعمل خاص آن آزمون توجه داشت. زیرا شیوه نمره گذاری در هر یک از آنها ممکن است با دیگری تفاوت داشته باشد.
چنانچه در نمره گذاری جملات ناتمام راتر برای جملاتی که نشان دهنده سازگاری کامل و احساسات کاملاً مثبت هستند نمره 2 تعلق می گیرد ولی در جملات ناتمام کرتیس برای جملاتی که نشان دهنده بدبینی، کینه توزی، احساس ناامنی و کشمکشهای درونی باشد نمره 2 منظور می شود، یعنی در یکی نمره 2 به پاسخ مثبت و در دیگری به پاسخ منفی داده می شود.
ب- روش ارزیابی کیفی:
برای استفاده بهینه از آزمونهای جملات ناتمام علاوه بر بررسی کمی توجه به جنبه های کیفی نیز آزمونگر را در شناخت دقیق تر آزمودنی و صفت مورد نظر یاری می دهد.
در بررسی کیفی استخراج نتایج در دو جنبه صوری و محتوایی انجام می شود.
در جنبه صوری مشاهدات بالینی (مکث ها، شک و تردیدهای آزمودنی در پاسخ به هر جمله، عدم تمایل به ادامه کار)، زمانی که آزمودنی برای تکمیل پرسشنامه صرف می کند، میزان استفاده از مداد پاکن، عدم پاسخ گویی به برخی از جملات، هم خوانی با تضاد پاسخها، فراوانی بعضی از پاسخها، تعداد خط خوردگیها، بارعاطفی کلمات، نوع و ماهیت کلماتی که مورد استفاده قرار گرفته و طول جملاتی که آزمودنی ساخته است مورد توجه قرار می گیرد.
در جنبه محتوایی پاسخهای ارائه شده و موضوعات مطرح شده از طرف آزمودنی را به عنوان یک واکنش روانی (انگیزه های درونی احساسات، طرز تلقی ها، ناکامی ها، آرزوها، تعارض ها و عقده های آزمودنی) مورد تجزیه و تحلیل قرار می دهند.
بررسی کیفی پاسخهای فرافکنی شده می توانند آزمونگر را در شناخت بسیاری از خصوصیات روانی و اجتماعی آزمودنی از جمله میزان سازگاری او با خانواده، مدرسه، محیط کار و همچنین میزان پرخاشگری و خشونت (اعم از اعمال یا تحمل)، سلطه جویی، انزوا، خودخواهی و … یاری کند.
http://psychological-career-assessment.com/index_files/Page1765.htm
آزمون جملات نا تمام ساکس و لویی :
اضطراب و فرار از تست
ویژگیهای آزمونهای فرافکن
· عدم وجود پاسخهای درست یا غلط برای محرکها.
· امکان نداشستن تغییر در روش پاسخگویی به سئوالات.
· داشتن اختیار کامل در ارائه پاسخهای دلخواه.
· وجود محرکهای عادی و بهنجار بیش از جنبه های دفاعی و نابهنجار.
· این تست پاسخی به شما ارائه نمی کند، بلکه پاسخ را به مرکز فرستاده تا متخصصین ما با بررسی جملات تکمیلی شما بتوانند شما را در شناخت بسیاری از خصوصیات روانی و اجتماعی، از جمله میزان سازگاری شما با خانواده، مدرسه، محیط کار و همچنین میزان پرخاشگری و خشونت (اعم از اعمال یا تحمل)، سلطه جویی، انزوا، خودخواهی و … یاری دهند.
روانشناس۲۰...ویژگیهای آزمونهای فرافکن:
عدم وجود پاسخهای درست یا غلط برای محرکها:
این ویژگی آزمودنی را برای همکاری بیشتر در پاسخگویی به سئوالات تشویق می کند.
وجود ابهام در محرکها:
این ویژگی از ایجاد تغییر در روش پاسخگویی به سئوالات در طول اجرای آزمون جلوگیری می کند.
داشتن اختیار کامل در ارائه پاسخهای دلخواه:
سبب می شود که آزمودنی با روشهای مختلف به بیان درون و فرآیندهای شخصیتی خود بپردازد.
وجود محرکهای عادی و بهنجار بیش از جنبه های دفاعی و نابهنجار:
این ویژگی آزمودنی را به پاسخگویی نسبت به محرکهای مبهم وامی دارد.
قبل از بیان طبقه بندی آزمونهای فرافکن بهتر است اشاره ای کوتاه به طبقه بندی آزمونهای شخصیت داشته باشیم. طبقه بندی های متعددی از آزمونهای شخصیت به عمل آمده است.
آزمونهای شخصیت را می توان به دو گروه بزرگ تقسیم کرد:
1- آزمونهای تحلیلی:
در آزمونهای تحلیلی فرض براینست که شخصیت از عناصر متعددی تشکیل شده است و هر یک از این عناصر جنبه های کم و بیش مستقل شخصیت را آشکار می سازند.
در این آزمونها، غالباً عناصر شخصیت را به صورت قراردادی تجربه می کنند و بیشتر از روشهایی چون مشاهده، مصاحبه، جامعه سنجی، مقیاسهای درجه بندی و پرسشنامه ها استفاده می کنند.
2- آزمونهای فرافکن یا ترکیبی
در آزمونهای فرافکن فرض براینست که شخصیت پدیده ای پویا است و دائماً در حال کنش متقابل با محیط می باشد. این آزمونها برمفهوم وحدت روان تکیه دارند و شخصیت را به صورت یک واحد کل در نظر می گیرند.
طبقه بندی آزمونهای فرافکن:
برای آزمونهای فرافکن براساس دیدگاههای مختلف طبقه بندی های متعددی پیشنهاد شده است که یکی از آنها تقسیم بندی آنها به دو گروه طبقه بندیهای ظاهری و طبقه بندیهای عملی است.
1- طبقه بندی های ظاهری: گروهی با توجه به وضع ظاهری- انگیزه ای که در تهیه آنها به کار رفته، یا شیوه نمره گذاری آزمونها- آنها را طبقه بندی کرده اید. یکی از بارزترین این تقسیم بندی ها روشی است که آیزنک پیشنهاد کرده است.
طبقه بندی آزمونهای فرافکنی از نظر آیزنک
آیزنک آزمونهای فرافکن را به چهار دسته زیر تقسیم می کند:
· آزمونهای کامل کردنی
· آزمونهای تفسیری
· آزمونهای تولیدی (ایجادی)
· آزمونهای مشاهده ای
2- طبقه بندی های عملی: گروهی دیگر از روان شناسان آزمونهای فرافکن را براساس هدف و کار آنها طبقه بندی کرده اند و تشخیص یا تحقق یا درمان را ملاک تقسیم بندی قرار داده اند. یکی از معتبرترین آنها طبقه بندی فرانک می باشد.
طبقه بندی آزمونهای فرافکن از نظر فرانک
فرانک آزمونهای فرافکن را به پنج دسته تقسیم کرده است:
· روشهای سازمانی: آزمودنی به نظم و شکل دهی مواد و مصالحی می پردازد که فاقد سازمان و شکل منظمی هستند.
مانند آزمون رورشاخ، آزمون ابرهای ویلیام اشترن و آزمون درک سه بعدی آلن.
· روشهای ساختمانی: آزمودنی با کمک مواد و مصالح معین و مشخص ساختمانهای وسیع تری را می سازد.
مانند آزمون دهکده آرتوس و آزمون H.T.P (درخت، خانه و شخص) و آزمون موزائیکها.
· روشهای تفسیری: آزمودنی موقعیت یا سازمانی را که دارای معنا و مفهوم عاطفی است تفسیر می نماید.
· روشهای تخلیه ای: آزمودنی تحت تأثیر انگیزه خاصی، عکس العمل هیجانی از خود بروز میدهد.
· روشهای انکساری: شخصیت آزمودنی را از طریق انحرافیکه در یک وسیله ارتباطی و قرار دادی اجتماعی ظاهر می شود بررسی می کنند مانند زبان، خط، حرکات بدنی و نقاشی آزاد.
آزمونهای جملات ناتمام:
با توجه به دو نوع طبقه بندی که شرح داده شد. آزمونهای جملات ناتمام که محور اصلی بحث ما می باشد، در طبقه بندی های ظاهری، جزو آزمونهای کامل کردنی و در طبقه بندی های عملی در زمره روشهای تفسیری قرار دارند.
مروری بر تاریخچه آزمونهای تکمیل جملات ناتمام:
اولین آزمون تکمیل جملات ناتمام در سال 1930 توسط تندلر ساخته شد. از آن تاریخ به بعد انواع و اقسام متعددی از این آزمونها توسط متخصصان تهیه گردیده که آزمونهای زیر جزئی از آنها می باشد:
آزمونهای جملات ناتمام راد(1)، لورج (2)، تورندایک(3)، شور(4)، ویلر(5)، هیدرث(6)، استین (7)، راتر(8)، ویلرمن (9) و ساکس و لوی (10)
روش اجرای آزمونهای جملات ناتمام:
در این نوع آزمونها معمولاً لیستی را که شامل تعدادی جمله ناتمام می باشد به آزمودنی داده و از او می خواهند هر چه سریعتر اولین کلمه یا جمله ای را که بعد از خواندن عبارت ناقص به نظرش می رسد بدون کوچکترین دخل و تصرف یادداشت کند. بهتر است پس از پاسخگویی آزمودنی به جملات، مصاحبه ای با توجه به پاسخهای ارائه شده انجام گیرد تا نظر آزمودنی نسبت به پاسخهایش روشن شود.
در آزمونهای جملات ناتمام، قسمت ارائه شده در آزمون را که جزئی از کل می باشد، انگیزه نخستین یا محرک فراخوان می گویند و قسمتی را که آزمودنی با توجه به نقص موجود تکمیل می کند جزء تکمیل شده یا پاسخ فرافکنی شده می نامند.
ویژگی های آزمونهای جملات ناتمام:
آزمونهای جملات ناتمام جزو آزمونهای "مداد کاغذی" محسوب می شوند.
اجرای آنها هم به صورت فردی و هم به صورت گروهی عملی است.
غالباً به شیوه زمان آزاد اجرا می شوند ولی تعدادی آنها را با محدودیت زمانی اجرا می کنند.
معمولاً جزء ارائه شده به طریقی انتخاب می شود که پاسخهای متعددی را در ذهن آزمودنی ایجاد کند.
اکثراً به عنوان مکمل برای یافته های آزمونهای دیگر استفاده می شوند.
با توجه به تعداد آنها، اساس نظری همه آنها یکی است.
تفسیر آزمونهای جملات ناتمام:
نتایج استخراج شده از آزمونها، جملات ناتمام را به دو روش کمی و کیفی مورد بررسی قرار می دهند.
الف- روش ارزیابی کمی:
در بررسی کمی نمره گذاری براساس روشهای خاصی که برای هر یک از آنها توسط سازنده آزمون پیشنهاد شده است انجام می گیرد.
در این نوع بررسی تجربه آزمونگر در اجرای آزمون از اهمیت خاصی برخوردار است.
تأکید می شود که در اجرای هر یک از آزمونهای جملات ناتمام باید به دستورالعمل خاص آن آزمون توجه داشت. زیرا شیوه نمره گذاری در هر یک از آنها ممکن است با دیگری تفاوت داشته باشد.
چنانچه در نمره گذاری جملات ناتمام راتر برای جملاتی که نشان دهنده سازگاری کامل و احساسات کاملاً مثبت هستند نمره 2 تعلق می گیرد ولی در جملات ناتمام کرتیس برای جملاتی که نشان دهنده بدبینی، کینه توزی، احساس ناامنی و کشمکشهای درونی باشد نمره 2 منظور می شود، یعنی در یکی نمره 2 به پاسخ مثبت و در دیگری به پاسخ منفی داده می شود.
ب- روش ارزیابی کیفی:
برای استفاده بهینه از آزمونهای جملات ناتمام علاوه بر بررسی کمی توجه به جنبه های کیفی نیز آزمونگر را در شناخت دقیق تر آزمودنی و صفت مورد نظر یاری می دهد.
در بررسی کیفی استخراج نتایج در دو جنبه صوری و محتوایی انجام می شود.
در جنبه صوری مشاهدات بالینی (مکث ها، شک و تردیدهای آزمودنی در پاسخ به هر جمله، عدم تمایل به ادامه کار)، زمانی که آزمودنی برای تکمیل پرسشنامه صرف می کند، میزان استفاده از مداد پاکن، عدم پاسخ گویی به برخی از جملات، هم خوانی با تضاد پاسخها، فراوانی بعضی از پاسخها، تعداد خط خوردگیها، بارعاطفی کلمات، نوع و ماهیت کلماتی که مورد استفاده قرار گرفته و طول جملاتی که آزمودنی ساخته است مورد توجه قرار می گیرد.
در جنبه محتوایی پاسخهای ارائه شده و موضوعات مطرح شده از طرف آزمودنی را به عنوان یک واکنش روانی (انگیزه های درونی احساسات، طرز تلقی ها، ناکامی ها، آرزوها، تعارض ها و عقده های آزمودنی) مورد تجزیه و تحلیل قرار می دهند.
بررسی کیفی پاسخهای فرافکنی شده می توانند آزمونگر را در شناخت بسیاری از خصوصیات روانی و اجتماعی آزمودنی از جمله میزان سازگاری او با خانواده، مدرسه، محیط کار و همچنین میزان پرخاشگری و خشونت (اعم از اعمال یا تحمل)، سلطه جویی، انزوا، خودخواهی و … یاری کند.
http://psychological-career-assessment.com/index_files/Page1765.htm
آزمون جملات نا تمام ساکس و لویی :
اضطراب و فرار از تست
ویژگیهای آزمونهای فرافکن
· عدم وجود پاسخهای درست یا غلط برای محرکها.
· امکان نداشستن تغییر در روش پاسخگویی به سئوالات.
· داشتن اختیار کامل در ارائه پاسخهای دلخواه.
· وجود محرکهای عادی و بهنجار بیش از جنبه های دفاعی و نابهنجار.
· این تست پاسخی به شما ارائه نمی کند، بلکه پاسخ را به مرکز فرستاده تا متخصصین ما با بررسی جملات تکمیلی شما بتوانند شما را در شناخت بسیاری از خصوصیات روانی و اجتماعی، از جمله میزان سازگاری شما با خانواده، مدرسه، محیط کار و همچنین میزان پرخاشگری و خشونت (اعم از اعمال یا تحمل)، سلطه جویی، انزوا، خودخواهی و … یاری دهند.
ما را در سایت روانشناس۲۰ دنبال میکنید
برچسب: نویسنده: بازدید: 141